Page 35 - sayi52

ARAŞTIRMA

İngiltere Türk
tarihsel-kültü-
rel milli sınırları
içindeki Türk
şehirleri Musul
ve Kerkük’ü so-
mut bir diplo-
matik entrikay-
la Türkiye’den
koparmıştır.
mıştır. Milletler Cemiyeti (M.C) lehine Irak mandasına bırakılmış nün korunması şartıyla Musul ve
Musul Meselesi’nde İngiltere’nin olmasını içselleştirememiştir. Kerkük’ün Irak’a bırakılması…”
mandası Irak lehinde, dolayısıy- Örneğin, İngiltere Irak’ta 1940- durumu ortadan kalkmış ve
la İngiltere’nin çıkarları doğrul- 1941 yıllarında Başbakanlığa Türkiye’ye uluslararası tema-
tusunda karar vermiştir. Yani Hitler Almanyası taraftarı Raşid yüllere uygun bir şekilde Türk
İngiltere Musul meselesini kendi El Gaylani hükümeti gelince şehirleri Musul ve Kerkük’e
lehine diplomatik bir entrikayla bu bölgenin Almanya’nın eline siyasi ve askeri müdahalede
çözmüştür. geçeceği endişesine kapılmış ve bulunma hakkını sunmuştur. Bu
Milletler Cemiyeti’nin bu kara- Irak’a yeniden askeri müdahale- durum etnik olarak sadece Türk
rından sonra Türkiye ile İngilte- de bulunmuştur. 1890’dan beri varlığından ibaret olan geriye
re arasında 1926’da imzalanan Türkiye’yi doğal siyasi-ekonomik kalan nüfusu milli ve dini birliği
Ankara Antlaşması ile Türkiye, ve kültürel etki alanında gören olmayan, Barzani gibi aşiretler-
Irak’ın bağımsız olması ve Almanya’nın Musul ve İngiltere den oluşan, Öz Türk şehirleri
toprak bütünlüğünün korunması politikası değişmemiştir. Muh- Musul ve Kerkük’ü de içine al-
şartıyla Türk şehirleri Musul ve temel askeri operasyonları için maya çalışan sözde “Kürdistan”
Kerkük’ün Irak fiziki sınırlarında Nazi Genelkurmayı’nın hazır- ve aslen “2. İsrail”in kurulmasına
kalmasını kabul etmiştir. Ancak ladığı Türkiye’nin İdari Yönetim çalışıldığı günümüzde de söz
1926’da Almanya Milletler Ce- Bölgeleri Haritası’nda 7 İdari konusudur. İngiltere Türk tarih-
miyeti’nin üyesi olsaydı Almanya Bölgeye sahip olan Türkiye 8 sel-kültürel milli sınırları içindeki
eşit oy hakkına sahip bir devlet İdari Bölge olarak ele alınmış Türk şehirleri Musul ve Kerkük’ü
olarak Türkiye lehine Milletler ve Musul 8. İdari Bölge olarak somut bir diplomatik entrikayla
Cemiyeti’nde İngiltere’ye karşı Türkiye’nin sınırları içerisinde Türkiye’den koparmıştır. Irak’ın
bir denge unsuru olabilirdi. Böy- gösterilmiştir. (Bkz. Resim: 2) toprak bütünlüğünün korunma-
lelikle M.C’nin lehine karar ver- 1991’de ABD’nin Irak’a müda- dığı bütün hallerde Türkiye, ca-
mesi güçleşebilir ve hatta Musul halesi ve yaşanan Körfez Sava- nından bir parça olan Musul ve
ve Kerkük fiziken de misak-ı milli şı ile Irak toprakları 36. Paralel Kerkük’e siyasi ve “[…]bir gece
sınırlarında kalabilirdi. Milletler boyunca bölünmüş ve Irak’ın ansızın[…]” askeri müdahale
Cemiyeti’nin kararı ne olursa toprak bütünlüğünden eser hakkına sahiptir.
olsun ve her ne kadar Almanya kalmamıştır. Dolayısıyla, Türki-
daha sonra Milletler Cemiyeti’nin ye’nin 1926 Ankara Antlaşması
üyesi olsa da Musul’un İngiltere ile “…Irak’ın toprak bütünlüğü- 2017 www.euroimaj.de n 35