Page 50 - Sayı 54

ARAŞTIRMA

>> SULTAN II. ABDÜLHAMIT’IN ALMAN IMPARTATORU II. WILLHELM’E
Hayır

duası

(1898’den 2018’e
Türk-Alman Ilişkileri)

Devletlerarası ilişkiler
insanlar arası ilişkilere
benzemez. Sosyal hayatta
insanlar hastalanıp zayıf
düştüklerinde yakınları
tarafından yardım
edilip kollanmakta ve
korunmaktalar.

Hakan Gökpınar’ın yazısı izlemeleri ve 1881’de Mısır’ı işgal- bir ‘’Hami (Koruyucu)’’ rolünde
leri II. Abdülhamit nazarında güven Türk-İslam topraklarına geldi. Yeni
S iyasi arenada devletler zayıf kaybetmelerine neden olmuştur. Bu Alman politikası’ nı, kendine ‘’Güneş’
düştüklerinde aynı anlayış
te Bir Yer’’ edinmek istediğini İngilte-
Almanya tarafından değerlendirilmesi
tersine işlemektedir Çünkü gereken bulunmaz bir fırsattı. Bundan re, Fransa ve Rusya’ ya açık ve net
devletlerarası ilişkilerde dostluk değil böyle Almanya saldırgan sömürgeci bir şekilde gösteriyordu artık. Gezisi
menfaat söz konusudur. İngiliz politikasının aksine ‘’barışçıl” süresince kendisine hem Protestan
II. Wilhelm başa geldikten sonra bir politika izlemeye başladı. Türk hem de Katolik kolonisi eşlik etti.
Almanya’nın geleceği Doğu’da olduğu tarafında Sultan II. Abdülhamit’ e Katolik Hıristiyanların da imparatoru
ve Almanya bu ‘’Güneşte Bir Yer’’ al- gelince, bilhassa 1878 Berlin Kongre- olduğunu göstermek için Kardinal
mak zorunda olduğu şeklinde formüle si’nden sonra askeri ve mülki alanda Piavi’ye ‘’Kırmızı Kartal Nişanı
etmiştir. İngiltere ve Fransa’nın bu yardım edecek Alman heyetlerini [Rother Adler Orden]’’nı verdi. Siyasi,
döneme kadar ki sömürge faaliyetle- çağırması Almanların Türkiye’ ye ekonomik ve kültürel boyutları olan
rinden ötürü sömürge yarışında geç direk etki etmelerinde ilk adım olmuş- bu ziyarette İmparator II. Wilhelm’ in
kalmış ve donanma gücü zayıf olan tur. II. Abdülhamit’te Almanya’nın Sultan Selahaddin Eyyubi’nin mezarı
Almanya’nın sömürgesi yapmaya el- Osmanlılar için bir zorunluluk olduğu başında Halife ve Sultan II. Abdülha-
verişli bölgeleri kısıtlıydı. Bu sebeple saplantısı vardı. O’na göre Türkler’ mit’ in ve ‘’300 milyon Müslümanın
Almanya ilk etapta Osmanlı İmpara- e ‘’Şarkın Almanları’’ denmekteydi ve en iyi dostu olduğunu’’ açıklaması
torluğu gibi Şark’ın az gelişmiş, ancak Almanlarla Türkler arasında benzer- Türk-İslam dünyasında kısa sürede
zengin kaynaklara sahip geleneksel likler olduğu yönündeydi. Almanları yankı uyandırmıştır. Hele hele Haçlı
imparatorluklarına yöneltmiştir. Fransızlar’ a tercih etmesinde sebep Seferlerini püskürterek İslam aleminin
Bu bağlamda Alman İmparator II. onların Tunus’ u almaları ve kendisini destansı kahramanı Sultan Sela-
Wilhelm, Osmanlı İmparatorluğu’nun devirmeye çalışan Jön Türkler’ e de haddin Eyyubi’nin mezarı başında:
Almanya’nın beklentilerine cevap model teşkil eden yönetim şekillerinin “Burada bütün zamanların en büyük
verecek en ideal yer olduğuna ikna Cumhuriyet olmasıydı. kahraman askeri sultan Selahaddin’in
eden kişi olmuştur. Hatzfeld’e göre Bu gizli düşüncelerle gerçekle- mezarı önündeyim. Majesteleri Sultan
Fransa Napeleon dönemine kadar şen 1898’ de Alman İmparatoru II. Abdülhamid’e misafirperverliğinden
Osmanlı topraklarındaki en imtiyazlı Wilhelm’ in II. Şark Gezisi ise hem dolayı teşekkür borçluyum. Gerek
ülke olup daha sonra bunların yerini Osmanlı açısından hem de Avrupalı Majesteleri Sultan gerekse halifesi
İngilizler aldılar. İngilizler’ in 1878’ devletlerin Ortadoğu politikaları açı- olduğu 300 milyon Müslüman bilsinler
de Kıbrıs’ a yerleşmeleri, 1880’ de sından bir dönüm noktası olmuştur. ki, Alman İmparatoru onların en iyi
Gladstone hükümetinin başa geçip Bu II. Şark Gezisi’nde II. Willhelm dostudur.”
Türkiye’ ye karşı saldırgan bir politika diplomatik dostluk gösterilerinden Türk ve Avrupa tarihçileri Alman
çok daha fazlası olan doğal dostluk İmparatoru’nun bu konuşmasını o
n 50 www.euroimaj.de 2018 gösterileri arasında, bir büyük senyör kadar sık alıntılamışlar ve abartılı