Page 70 - Sayı 54

ARAŞTIRMA

BUHARA’DAN
İZMİR
Kurtuluş Savaşı'ndaki Üç Kılıç FATİHİ’NE

Uğur Koçer’in yazısı ezilen uluslara. Bunlardan biri de eğitim görmüş Mehmet Nizari adlı
Buhara Cumhuriyeti'dir. (Buhara, iki diplomatını TBMM nezdine
K urtuluş Savaşında İzmir kritik Batı Türk Elinde bir şehrin adıdır. diplomatik temaslar yapmak üzere
Bir zamanlar burada bir Buhara
bir öne sahipti. Akdeniz’in ka-
Ankara'ya göndermiştir (Aralık
pısı, Doğu’nun en batısı, Akdeniz’i Hanlığı kurulmuş, ama Rusların 1922). Heyet, Mustafa Kemal
Karadeniz’e bağlayan stratejik bir istilasıyla yıkılmıştı. 1917’deki Paşa tarafından da kabul edilirler.
noktaydı İzmir. 1402’de, Timur’un Bolşevik Devrimi üzerine, Buha- Çok sıcak geçen kabul sonrası
fethinden sonra tamamen Türk ralılar bir cumhuriyet kurmuşlar- Buhara heyeti, beraberinde getir-
yurdu olmuş ve 15 Mayıs 1919’a dı. Kurtuluş Savaşı günlerinde diği el yazması bir Kur’an-ı Kerim
kadar da yabancı asker ayak Buhara Cumhuriyeti kısmen özerk ve çeşitli hediyeler yanında 3 adet
basmamıştı. Bu nedenle de bir Türk devletiydi.) İşte bu kırılma altın işlemeli kılıcı Mustafa Kemal
İzmir tarihsel bir değere sahipti. noktasında Buhara Cumhuriyeti, Paşa’ya takdim ederler (Hakimi-
Millî Ordu, Sakarya’da düşmanı Sakarya zaferinin hemen ardın- yeti Milliye, 8 Kanunusani (Ocak)
yenmiş ve bu zafer, umut olmuştu dan, Mehmet Recep ve Türkiye’de 1922).

Mustafa Kemal Paşa’nın mecliste yaptığı Buhara heyetine teşekkür konuşması:

"Buhara ahalisinin Türkiye’deki Türk ve Müslüman Dokuz Eylül Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr.
kardeşlerine hediye olarak gönderdiği Kur’an-ı Kerim Kemal Arı, üç kılıcı ve üçüncü kılıcı araştırdı. O üç
ile Türkiye Halk Ordusuna nişane-i takdir ve tebrik kılıçtan biri Timur’un İzmir’i fethinde belindeki kılıç idi.
olarak irsal eylediği kılınç, Hak din ile hayat-ı hidame-i Üç kılıcın biri Başkomutan Mustafa Kemal Atatürk’e,
kuvveti temsil eden fevkalade muazzam ve kıymetdar ikincisi de Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa’ya
iki yadigardır. Bu emanetleri elinizden alır iken kalbim hediye edildi. Üçüncü kılıç ise İzmir’e Türk bayrağını
heyecan ile doldu. Halkımız ve çeken subaya verilecekti. Türk
ordumuz uzaklardaki kardeş- Ordusu, Büyük Taarruz ile şaha
lerimizden gelen teşebbüsat kalkmış ve Başkomutan Mustafa
ve tebrikat nişanelerinden, Kemal, 1 Eylül 1922’de "Ordular
şüphesiz, çok mütehassis ve ilk hedefimiz Akdeniz’dir, ileri!"
mesrur olacaklardır. Dindaş emrini vermiştir. İşte o emri alan
ve karındaş Buhara halkının ordu, adeta İzmir'e akarken,
arzusunu yerine getirmek, bu İkinci Süvari Tümen Komutanı
Kitab-ı Mukaddes’i millete, seyf-i Yarbay Zeki (Tümgeneral Zeki
azizi de İzmir fatihine teslim Soydemir), öncü olarak Birinci
edeceğim. Allah’ın inayeti ile Süvari Alayı'nı görevlendirir.
İnönü ve Sakarya muzafferiyet- Öncü öncüsü olma görevi de
lerini kazanan milli ordumuz, İkinci Tümen, Dördüncü Alay
İnşallah pek yakında bu kılıncı Komutan Yardımcısı Yüzbaşı Şe-
da kazanmış olacaktır. Heyet-i rafettin'e verilir. 9 Eylül günü Türk
muhteremenize de Türkiye aha- süvarileri İzmir Sabuncubeli’ne
lisi ve ordusu, Türkiye Büyük Millet Meclisi hükümeti ulaşmıştı. İşte o süvari birliğinin komutanı da Yüzbaşı
namına teşekkür ederim." Şerafettin Bey’di. İzmir'e giren ilk Türk subay olan
n 70 www.euroimaj.de 2018 Yüzbaşı Şerafettin, daha sonra anılarını özel arşivin-