Page 72 - Sayı 54

ARAŞTIRMA

Tesettürün ruhu Aleyna İlyasa’nın yazısı

ruhun tesettürü

P eki nedir bu tesettür? Anadolu’da genellikle bordo renk- tek tip insan şablonuna ne kadar
Bizlere Beni Kaynuka isimli
lerine rastlanılan bir kıyafetimizi
da güzel ayak uydurmuşuz.
Yahudi kabilesini ve Müslüman- tarif edecektir. Çıktığınız yolcu- O zenginlikleri elimizin tersiyle
ların tesettür için verdiği mücade- lukta kendinizi bir cepkenin içinde müzelere yahut folklor gösterile-
leyi hatırlatan, Fransız işgalcilere hayal ederken size belki de üç rine nasıl da güzel itip, mahkum
karşı Kahramanmaraş’ta yazılan etek adı verilen uzun bir cepkenin etmişiz öyle değil mi?
Sütçü İmam destanını hatırlatan etek kısmını tarif edecektir. Demem o ki, her coğrafyanın
tesettür mü? Yahut yakın tarihimizi İsminden de anlaşılabileceği kendine ait bir tesettür ruhu vardır
bir ayna gibi önümüze taşıyan – üzere etek kısmı üç parçadan ve aslında herkes kendi kıyafetiy-
siyasal İslam’ın simgesi olduğu oluşan içine yöreye göre değişebi- le kapandığı vakit tesettür ruhla
iddia edildiği için kamusal alanda lecek göyneklerin giyildiği giysimizi bütün olur. Yöremize ait küçük bir
yıllarca yasaklanan tesettür mü? anlatacaktır. Bu göynekler belin aksesuarla dahi tesettürümüzü bir
Yani nedir bu tesettür? Arap altına kadar inen, genelde basma- ruha kavuşturabiliriz.
dünyasında yaygın olan çarşaf bir dan dikilen bir tür gömlektir aslın- Bu hususta göz ardı etmememiz
başka ismiyle nikab mı? İran’da da. Yöreye göre telaffuzu değişir; gereken ve her daim aklımızda ve
giyilen çador mu, yoksa Afganis- köynek, gömlek, ya da koynek en önemlisi kalbimizde bulundur-
tan’da sık rastladığımız burkadan diye adlandırılabi- mamız gereken unsur,
ibaret midir? lir. Çoğu yöresel tesettürümüzün ilahi
Gördüğümüz üzere her ülkenin kıyafette olduğu gibi, bir emir olduğudur. Bu
kendine has bir tesettür anlayışı üç eteğimiz de her husus tartışmaya açık
vardır. Tesettür nedir diye bir soru yörenin kendine has değildir.
sorduğumuzda alacağımız cevap kuşakları ile süslenir. Nur Suresi’nin
soruyu yönelttiğimiz kişinin doğup Yani anlayaca- 31. Ayeti ve Ahzap
büyüdüğü, sosyalleştiği, belki de ğınız üzere, her bir Suresi’nin 59. Ayeti bu
kendini ait hissettiği yöreye göre yöremizin kendi- konuda gayet nettir.
değişecektir. ne has fistanları, “Nasıl ki namaz kılmak,
Bu soruyu Türk kökenli bir kaftanları, kuşakları, oruç tutmak, Hacca
kadına yönelttiğinizde size kunduraları ve daha gitmek müminler üzeri-
muhtemelen uzun pardösülerden, birçok kendine has ne farz ise, tesettür de
feracelerden ya da tuniklerden ve kıyafeti vardır. Bu kıyafetlerle farz olan bir ibadettir. Ne yazık ki
üzerine uygun başörtülerden ör- yürüdüğünüz bir caddeyi yahut kendini modern çağın rüzgarına
nek verecektir. En önemli unsurun çarşıyı hayal edin. O çarşıdaki kaptırmış bazı kişiler bu gerçeği
vücudunuzu belli etmeyen kıyafet insanların birbirlerinin yörelerini kabul etmekte zorlanıyorlar. O
seçimi olduğunu, ancak yüzünü- kıyafetlerinden tanıdığını ve bir- yüzden sıkça karşılaştığımız: „Siz
zün ve ellerinizin görünebileceğini birleriyle o yörenin adabına göre Müslümanların tesettürü neyden
açıklayacaktır. Şayet gerçekten konuştuğu, dertleştiği ve alışveriş ibarettir?” sorusunun ilk planda tek
ilgili olduğunuzu anlarsa, işte o yaptığı bir topluluğu gözünüzde bir cevabı vardır: „Tesettür Allah’ın
zaman belki de sizi uzun ve bü- canlandırın. Ne kadar büyük bir emridir “.
yüleyici bir yolculuğa çıkarıp size zenginlik değil mi? Ne güzel bir Bu tarz düşüncelerle sıkça karşı
yöresel kıyafetlerimizden bahse- renk ahengi ve manzara. Sonra da karşıya geldiğimiz şu dönemde
decektir. Size genelde ipekten dönüp modern tesettür sektörünün sormamız gerek soru şudur: „Siz-
yapılan hoş desenli fistanlarımız- bizlere dayattığı, tek tip şablon- ler kitaba mı uyuyorsunuz, yoksa
dan örnek verecek yahut cepken lara sığdırılmaya çalışılan, her kitabınıza mı uyduruyorsunuz?
dediğimiz kadife kumaştan yapılan biri birbirine benzeyen ve bizlerin Bu demek değildir ki tesettürün
yelek tarzı, ön ve arka kısmı sorgulamaksızın giydiği tesettür ruhu, manası tartışmaya açık
genelde sim sırma işlemeli olan ve kıyafetlerini düşünelim hep birlikte. değildir. O derin manaya bir göz
Modern çağın yaratmaya çalıştığı atalım isterseniz:
n 72 www.euroimaj.de 2018