Page 68 - Euroimaj 55.Sayı

Yrd. Doç. Dr. Ali Ahmet Beyoğlu’nun yazısı
Mazlum vatan YAZI

Doğu Türkistan
Maalesef
kültür ve
medeniyet
beşiği, tarihi D uyarsız, sağır, kör dünyanın miktar Moğol, Tibetli, Tacik, Rus da vardır.
gözleri önünde hürriyetten
“Şin-ciang Uygur Özerk Bölgesi” adıyla otonomi
ana vatanı- mahrum edilmektedirler. İnsan verilen, nüfusu Çinli göçmenler hariç Çin yönetimi-
mız Doğu onuruna yakışmayan zulümlere, nin bütün inkârlarına rağmen 35 milyonu geçen ve
işkencelere maruz bırakılmakta
başkenti Urumçi olan Doğu Türkistan’da, Kaşgar,
Türkistan ve adeta soykırıma tâbi tutul- Aksu, Hoten, Sayram, Turfan, Urumçi (Beşbalık),
coğrafyasın- maktadırlar. Kumul (Hami), Yarkent, Gulca gibi tarihî Türk şehirleri
Türk tarihinin başlangıç
da yaşayan noktası ve Uygur Türklerinin öz bulunmaktadır.
Yakın zamanda Çin yönetiminin aldığı kararla Doğu
ve bu ka- vatanı olan Doğu Türkistan, “As- Türkistan’daki kömür ocakları gelecekte enerjide
dar zengin ya’nın Kalbi” olarak adlandırılan oluşabilecek bir sıkıntı anında kullanılmak üzere
kapatılmıştır) ve uranyum gibi stratejik hammaddeler
Türkistan’ın beş kısmından biri
kaynaklara, olup kuzeyde Rusya, Batıda Batı ve sayısız yeraltı ve yerüstü kaynaklarına sahip bir
imkanlara Türkistan’ı teşkil eden Kazakis- ülkedir.
Çin genelinde 148 çeşit madenin 124’ünün
sahip Uygur tan, Kırgızistan ve Tacikistan, çıkarıldığı Doğu Türkistan, Çin’in petrol ve doğalgaz
Güneyde Afganistan, Pakistan,
Türkleri, açlık Hindistan ve Tibet ve Doğuda alanındaki en stratejik bölgesi haline gelmiştir.
Nitekim Çin’in petrol rezervlerinin %25’ini, doğal
sınırında ya- Çin (Kansu, Çing-hai ve İç Mo- gaz rezervlerinin ise % 28’ini barındırmaktadır. Bu
ğolistan eyaletleri) ve kuzey-do-
şamaktadır. ğuda Moğolistan ile çevrilidir. oranlar Japonya’da çıkan Fuji Sankei Business Gaze-
Doğu Türkistan Türklüğün ana tesi’nin 07.09.2004 tarihli sayısında açıklanmıştır.
vatanı, Türk kültür ve medeniyetinin kaynağıdır. Doğu Türkistan’ın petrol rezervleri İran ve Irak’ın
Türk mitolojisinin, Dede Korkut masallarının rezervlerinin 10 katıdır. 910 bin km2’lik alanda petrol
ortaya çıktığı, Kutadgu Bilig, Divanu tespit edilmiştir. Her yıl 10 milyon ton
Lügâti’t-Türk ve Atabetü’l Hakayık’ın Tarihi değeri petrol Çin’e taşınmaktadır.
yazıldığı coğrafyadır. paha biçilemez Buna rağmen petrol Çin’den iki kat
Orta Asya’da oldukça stratejik daha pahalıdır.
konuma sahip olan Doğu Türkistan Çin zulmü ve esareti altın- Tarım Havzası (petrol rezervi 74
tarihî İpek Yolu’nun kavşak nokta- daki Doğu Türkistan, tarihte milyar varil), Karamay Bölgesi (yıl-
sındadır. ilk Türk devleti olarak bilinen da 1.286.000 ton petrol çıkarılmak-
Doğu Türkistan Çin için çıkış ka- Hun İmparatorluğu’ndan itibaren ta), Kumul-Turfan Bölgesi (petrol
pısı olup, Çin’in Avrasya’ya yönelik birçok Türk devletinin kuruldu- rezervi 75 milyon ton) Taklamakan
hâkimiyet tesis etme düşüncesinin ğu sahadır. Gök-Türk, Uygur Çölü (petrol rezervi 50 milyar ton)
kilit yeridir. ve Karahanlı devletleri önemli petrol sahalarıdır.
Sahip olduğu özellikler dolayısıyla bunların en meşhur- Doğu Türkistan 17.4 trilyon
Doğu Türkistan’a Çin’in Ukrayna’sı larıdır. metreküp doğalgaz rezervlerine sahip
denilmiştir. bulunmakta ve 30 bölgeden doğal gaz
1.828.418 kilometrekare yüz ölçüsüne çıkarılmaktadır. Özellikle Cungarya ve Tarım
sahip olan Doğu Türkistan, bugün Kızıl Çin’in işgali havzaları doğalgaz bakımından oldukça zengindir.
altındadır. Hububat, pamuk, ipek, halı, el zanaatları ve özellik-
Doğu Türkistan adı 1876 Çin-Mançu istilasından le hayvancılık Doğu Türkistan ekonomisinin temelini
sonra 1884 yılında Şin-ciang (yeni toprak) olarak teşkil eder.
değiştirilmiştir. Maalesef kültür ve medeniyet beşiği, tarihi ana
1949’da bölgenin komünist Çin tarafından işgalin- vatanımız Doğu Türkistan coğrafyasında yaşayan ve
den sonra yeni yönetim de bu adı kullanmaya devam bu kadar zengin kaynaklara, imkanlara sahip Uygur
etmiş, 1955 yılında ise Doğu Türkistan’ın resmi ismi Türkleri, açlık sınırında yaşamaktadır.
“Şin-ciang” Uygur Özerk Bölgesi olarak ilan edilmiştir. Duyarsız, sağır, kör dünyanın gözleri önünde hür-
Bugün Doğu Türkistan ahalisinin çoğunluğu riyetten mahrum edilmekte olan Uygur Türkleri insan
Türk’tür. (Uygurlar başta olmak üzere Kazak, Kırgız, onuruna yakışmayan zulümlere, işkencelere maruz
Özbek, Tatar Türk boylarıdır). Geri kalanların ekserini bırakılmakta ve bugün Kızıl Çin tarafından soykırıma
n 68 www.euroimaj.de 2017 Çinlidir oluşturur, bir tâbi tutulmaktadırlar.