Page 16 - Sayı 54

ARAŞTIRMA

Türk medyası,
genelde dış Türklere
hatta Müslümanlara
karşı bir ilgisizlik ve
vurdumduymazlık
içerisindedir.
Bu nedenle Türk
kamuoyunun çoğu,
Çin’de 35 milyon Türk
yaşadığını bilmez.
Uygur Türkleri ve Çin zulmü

İbrahim Halil Er’in yazısı Uygarlık kelimesinin Uygurları ye’den büyük) olan bu bölge 1759
kast ettiğini bilmeyiz. Cumhuriyet yılında Çin egemenliğine girmiştir.
Ç in Türklerini genelde ara ara Türkiye’si Türkçeleştirme hareketi 1863 yılında bağımsızlığına kavu-
Türkiye’ye sığınmış Uygurlar
sürecinde Medeniyet kelimesi yeri-
şan Doğu Türkistan Yakup Han
nedeniyle duymaktayız. Bu Uy- ne Uygarlık kelimesini kullanmaya Başkanlığında “Doğu Türkistan
gurların çoğu da genelde Türkiye ve yaymaya çalışmıştır. Bunun İslam Devleti” adıyla kurulmuş, bu
ile Çin arasında pazarlıklara konu nedeni de yerleşik hayata geçen devleti Osmanlı, İngiltere ve Rus-
olmakta, bazen Türk devleti bu ilk Türk toplumunun Uygurlar ya resmen tanımıştır. Fakat buna
kaçak Uygurları Çin’e iade ederek olmasıdır. Ama maalesef uygarlık rağmen devletin ömrü kısa olmuş,
öldürülmelerine çanak tutmak- anlamında önemli mesafeler kat 1876 yılında Çin Devletince işgal
tadır. Son günlerde 21 kişilik bir etmemizi sağlayan Uygurların edilmiş, 1884 yılında “Sincan-Ye-
Uygur ailesinin daha Çin’e iadesi torunları yüzyıllarca Çin esareti ni Toprak” adıyla Çin Devletine
gündeme gelmektedir ki bu durum altında inlemektedir. bağlanmıştır.
herkesin yüreğini yaralamaktadır. Bir çoğumuzun bildiği Kaşgar Osmanlı’nın resmen
İktidarın bir an önce kendisine ve Urumçi şehirleri aslında birer tanıdığı Türk ve Müslüman bir
gelmesi ve yaptığı yanlışlıkları Uygur şehirleridir ve bu bölge Çin Devletin, Çin tarafından işgal
düzeltmesi gerektiği gibi, dış işleri esareti altındadır. Türk tarihinde edilmesine Osmanlı’nın tepki
bakanlığı Doğu göstermemesinin nedeni; bu
bünye- Türkistan dönem Ruslarla yaptığımız
sinde bu olarak 93 harbi ve bunun sonucunda
tür konu- geçen devletin yenilip Rusya’nın
ları takip bölge sömürgesi olma tehlikesine
edecek Çin kay- düşmesidir. Yani Osmanlı Devleti
bir naklarına de bu dönemde yoğun bir saldırı
birimin göre altındaydı ve var olma mücadelesi
oluşması Sincan verdiğinden diğer sorunlarla
da ge- olarak ilgilenemiyordu.
rekmek- adlandı- Yüzyıla geldiğimizde dünya
tedir. rılmıştır. konjonktürü oldukça değişti.
Şim- Türkler; Çin’in zayıflaması ve bölgede
di de Çin’in altı artan milliyetçilik hareketleri
biraz da özerk yö- sonucu 1933 yılında Sincan –
Çin’de- netimin- Doğu Türkistan Müslümanları
ki Uygur Türkler hakkında bilgi den birisi olan Sincan (yeni toprak) da ayaklanıp “Doğu Türkistan
verelim: özerk yönetiminde yaşamaktadır. İslam Cumhuriyeti’ni” kurdular.
Çoğumuz, kullandığımız Yüz ölçümü 1 828 418 km2 (Türki- Fakat bu devletin de ömrü kısa
n 16 www.euroimaj.de 2018