Page 31 - Euroimaj-Sayi58
P. 31

ARAŞTIRMA
       “kurucu” olarak görüyor  ve 1921   köken ayırımı yapmaz, yapmamalıdır.   iktidar da o süreçte oluştu. Devletin
       Anayasası’ndaki bazı maddelerin   Yönetimin, icraatlarına dini duygu-  temel hukuk düzenini O oluşturur.
       siyasi olarak işine yarayacağını dü-  larını yansıttığında ülkede yaşayan   ,  Kurucu iktidar bunu yaparken,
       şünüyor sanki. 1921 Anayasasındaki    farklı inanç sahipleri adaletten adil   iradesini sınırlayan hukuk kuralları ile
       “Devletin dini İslamdır”  maddesi bu   şekilde yararlanamazlar. Devlet-  bağlı değildir. Çünkü devleti kuran o
       tür bir madde. Ülkedeki ayrılıkçıların   lerin önceliği adaleti sağlamaktır.   iradedir. Kurucu İrade tamamen ba-
       da desteği ile “devletin dini İslamdır”    Adalet imtiyaz tanımamak, herkese   ğımsız ve sınırsız bir iradeye sahiptir.
       ilkesini tekrar Anayasaya        karşı eşit olmak demektir.   “Kurulu iktidar” ise kaynağını ve
       koymak istiyor olabilir.         Bu yüzden devletin görevi   yetkilerini mevcut anayasadan alır ve
       Bunu gerçekleştire-              öncelikle adaleti tam olarak   bu yetkileri gene anayasa tarafından
       mese de, iktidar partisi         sağlamak olmalıdır.   çizilmiş olan sınırlar içinde kullanır.
       seçmenlerine bir siyasi            1921 Anayasası Türki-  Her istediği kanunu çıkaramaz, her
       mesaj vererek onları bir         ye’nin sorunlarına cevap   istediği emri veremez. Kendisini
       arada tutmak istiyor da          olabilir mi? Kanaatimizce  ol-  bağlayan anayasa kuralları,  hukuk
       olabilir.                        maz. Çünkü 1921 anayasası   kuralları buna engel olur. Anayasalar
        Oysa 1921 anayasası             olağanüstü şartların bir ana-  donmuş hukuk metinleri değildir.
       ruhu milli egemenliktir.         yasasıdır. Bir yanda Meclis   Anayasa, belli şartları yerine getire-
       1. Maddedir. Saltanat            yeni açılmış, savaş devam   rek kısmi ve devletin temel esaslarını
       varken, hilafet varken           ediyor, düzenli orduya geçiş   değiştirmeden yapılacak değişiklik-
       egemenliği sultandan, tek kişiden   çalışmaları var diğer yanda halkla   lerin yolunu da göstermiştir. Nitekim
       alıp milletin seçilmiş temsilcilerine,   ilişkilerde bir takım faaliyetler yürü-  kurulu iradeler bu şartları yerine
       milletvekillerine, yani Meclise verme   tülüyor. Bütün bunların meşruiyet   getirerek ihtiyaç duyulan çok sayıda
       iradesidir. Bunun da özünde de   anlamında dayanacağı ve kurtuluş   değişiklikler de yapmışlardır.
       laiklik vardır bence.      mücadelesinin sürdü-                    Çoğunluğu alarak
        Biliyoruz ki devletin dini olmaz.   rüleceği  bir anayasa       iktidara gelen her
       Din insanlar içindir. Bu konuda,    lazımdı ve o şartlarda       siyasi parti, kendisini
       Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi   yukarıda bahsettiğim    kurucu irade yerine
       İslam Mezhepleri Tarihi Bölümü Öğ-  şekilde 1921 anayasası       koyarak Anayasayı
       retim Üyesi Prof. Dr. Sönmez Kutlu,   gerçekleştirildi.            değiştirmeye kalkarsa
       bir çalışmasında İtikat mezheplerin-  Ama bugüne baka-           ülkede kargaşa ve
       den Maturidiliğin, aklı kullanmaya   cak olursak, kanaatim-      kaostan geçilmez.
       dayanan bir ekol olduğunu, dini   ce bugün Türkiye’nin           Ayrıca o yapılan da
       bilginin kaynağını sadece vahiylerde   asıl meselesi anayasa     Anayasa olmaz. Siyasi
       değil, ilaveten akılda görüldüğünü   değiştirmek olarak          partilere halk Anaya-
       ifade ediyor.  Maturidi’nin Kuran’ı   gözükmüyor. Mevcut         sayı değiştirsin diye
       akılla yorumlamaya çalıştığını ve   olan anayasaya bile          oy vermez. Mevcut
       diyanet-siyaset ayrımı yaptığını belir-  tam olarak uyulması     anayasa ve kanunlar
       tiyor. Prof. Dr. Kutlu Maturidi’nin:  ve mevcut Anayasanın       çerçevesinde belli bir
         “Diyanet nebilerin işidir. Siyaset   uygulanması Türki-        süre ülkeyi yönetsin
       ise yöneticilerin işi” ifadesini de   ye’de yaşadığımız sorunların önemli   diye oy verir. Yönetimi beğenmezse
       aktarıyor. Ayrıca 20. Yüzyıl Rusya   bir kısmını çözebilir.  halk o iktidarı değiştirir.  Her iktidar
       Müslümanlarından ilahiyatçı, Kazan’lı   Ama illa bir anayasa değişikliği ya-  bir anaysa hazırlarsa Anayasa bir yaz-
       Musa Carullah’ın “Devletin dini   pılacaksa, bu anayasa değişikliğinin   boz tahtasına döner.
       adalet, küfrü zulümdür. Devlette din   geriye, 100 yıl öncesine yönelik değil   Ülkede bugünkü Anayasa tartış-
       aranmaz” görüşünü de aktarıyor.  de, gelişmiş demokrasiye doğru,   maları, bizce, yararsız ve gündem
        Gerçekten de devletin görevi; yö-  ileri demokrasiye doğru, çağdaş de-  değişikliği amaçlı bir tartışmaya ben-
       nettiği insanların haklarını korumak,   mokrasiye doğru yenilikleri taşıması   ziyor. Gerçek bir Anayasa değişikliği
       güvenliğini sağlamak ve adaleti te-  gerekir.          elbette yapılabilir. Ama bunun için
       min etmektir. Aslında devletin varlık   Tanınmış siyaset bilimci Münci    önce toplumda büyük bir uzlaşma
       sebebi budur. Bunlar yoksa devlet   Kapani’ye göre egemenliğin modern   olmalıdır. Yönetimde ve toplumda
       de yoktur. Dolaysıyla devlette adalet   karşıtı “Kurucu İktidar” kavramıdır   hukuka inanç, hukuka güven, adalet
       birinci plandadır. Devletin temelidir.   diyor ve “kurucu iktidar” – “kurulu   duygusu, hukukun üstünlüğüne
       Adalet, ancak evrensel ve ahlaki   iktidar” ayrımı yapıyor.  inanma, temel insan haklarına
       ilkelere sahip olmakla, bu ilkelere   “Kurucu iktidar” adı üzerinde    saygı ve hoş görü anlayışının olması,
       dayanmakla sağlanabilir. Yönetimde   devleti kuran iradedir.  Türkiye bir   yaşanması ve toplumun da buna
       adalet farklı inanç, mezhep ve etnik   Kurtuluş Savaşı ile kuruldu, kurucu   inanması gerekir.
                                                                  2021  www.euroimaj.de n 31
   26   27   28   29   30   31   32   33   34   35   36