Page 40 - Euroimaj-Sayi58
P. 40

Dr. Yeşim Demir YAZDI
       KÖŞE YAZISI                   Dr. Yeşim Demir
                          Anka Enstitüsü Bilim ve Danışma Kurulu Üyesi
       İran’ı yeni yılda bekleyenler




       1399 yılını zorlu geçiren ve 21 Mart 2021’de, 1400 yılına girecek olan İran İslam
       Cumhuriyeti’nde, değişim yılı olacağı beklentisi söz konusudur. Dini liderin olası
       ölümü durumunda yeni Velayet-i Fakih’in kim olacağı, cumhurbaşkanlığı seçimi,
       ABD Başkanı Joe Biden’in, İran politikasının nasıl olacağı soruları tüm dünyada
       merak edilenler arasında yer almaktadır. Bu sorulara cevap verebilmek için İran’da-
       ki duruma bakmak faydalı olacaktır.
        Ekonomik ve Sosyal Durum
        ABD’nin, 2018’de Kapsamlı
       Ortak Eylem Planı (KOEP) olarak
       adlandırılan nükleer anlaşma-
       dan çekilmesinin ardından İran’a
       uygulanan ağır yaptırımlar, ülke
       ekonomisini giderek kötüleştirmiş,
       akaryakıt fiyatlarında artışa ve hal-
       kın geçim sıkıntısı yaşamasına ne-
       den olmuştur. Ekonomik sebepler
       yanında sınıfsal eşitsizlik, baskı ve
       adaletsizliğin belirgin hale gelmesi
       bir taraftan protestolara neden olur-
       ken diğer taraftan da fırsat bulanları
       ülkeyi terk etmeye zorlamıştır. Ülke-
       yi terk etme nedenleri arasında   şun artmasına, 13-14 yaşında kız   da hastalığının ağırlaştığı söylenti-
       dini baskılara maruz kalma da etkili   çocuklarının Arap ülkelerinde 500   leri devam etmektedir. Dini liderin,
       olmuştur. Baskılarla karşılaşan kişi-  ile 2000 dolar arasında satılmasına   yetkilerini oğlu Mojtaba Hamaney'e
       lerin çareyi din değişikliği yapmakta   yol açmıştır.  devrettiği haberleri bu iddiaları
       bulduğu görülmektedir.                                 güçlendirmiştir. Bu durum İran'ın,
        Ekonomik ve sosyal problem-        Siyasi Durum       karşı karşıya olduğu sorunlardan
       ler, toplumun diğer kesimlerinde                       birini teşkil etmektedir. Dini liderin,
       gelecekle ilgili karamsarlık ve öfke   Dini lider Ali Hamaney'in hasta-  yetki devri yaptığı iddiaları acaba
       yaratmıştır. Uyuşturucu yaygınlaş-  landığı hatta öldüğü iddiaları dünya   yerine oğlu mu geçecek sorularını
       mış hatta uyuşturucu kullanma yaşı   kamuoyunda önemli yer tutmak-  da gündeme getirmiştir. Ancak
       8-9'a kadar düşmüştür. Kadınlar   tadır. Her ne kadar yayın organla-  Mojtaba Hamaney uzun yıllardır
       için de zorlu yaşam koşulları, fuhu-  rında Hamaney'in görüntüleri olsa   dini liderin özel işleri ve aile işleri ile
                                                              ilgilenmektedir. Bununla birlikte, dini
                                                              liderlik babadan oğula geçmemek-
                                                              te, Uzmanlar Meclisi tarafından
                                                              belirlenmektedir.
                                                                Dini liderden sonra halefinin
                                                              kim olacağı ile ilgili henüz bir isim
                                                              belirlenmemiş olsa da dini lider
                                                              olma ihtimali üzerinde durulan bazı
                                                              isimler ortaya atılmıştır. Bunlar
                                                              arasında oğlu Mojtaba Hamaney,
                                                              şu an yargının başında bulunan
                                                              İbrahim Reisi ve 1979'dan bugüne
                                                              yargı sisteminin 5. başkanı Sadık
                                                              Laricani yer almaktadır. Başka
                                                              aday olup olmadığı ilerleyen
       n 40  www.euroimaj.de  2021
   35   36   37   38   39   40   41   42   43   44   45