Page 56 - Sayı 54

ARAŞTIRMA

KABARDEYLER

Uğur Koçer’in yazısı Kabardey adı daha özellikli olmak deyler Kırım Tatarlarının saldırı-
bakımından yalnızca bir alternatif larıyla yağmalandılar ve kısmen
abardino-Balkarya olarak olarak kullanılır. Adige kabilelerinin yönetimlerine girdiler. Aralarındaki
K da bilinen Kabardey-Balkar özgün yerleri Kuban havzasın- ilişki her zaman düşmanca değildi.
Cumhuriyeti, Kuzey Kafkasya'da daydı ama 14.yüzyıl sonlarında Zira Kırım Hanları çocuklarını
(Avrupa'nın güneydoğusu, Asya Büyük Kabardey olarak biline- yetiştirmeleri için Kabardey prens
sınırı), Rusya Federasyonu gelen bölgedeki Terek nehrinin ailelerine gönderiyorlardı. Ayrıca
içindedir. Doğu ve güneydoğusun- sol kıyısında bir çoğu yerleşmiş Kırım'ın etkisiyle İslamiyet bu
da Kuzey Osetya, güneybatıda bulunuyordu. 15.yüzyıl başlarında bölgeye iyice yerleşti. Kabardey'de
Gürcistan Cumhuriyeti, batıda ise Küçük Kabardey olarak bilinen zaten bir süreden beri Müslüman
Karaçay-Çerkessk Cumhuriyeti yere de yerleştiler. En kalabalık bulunuyordu (13.-14.yüzyıl cami
ile komşudur. Yüzölçümü 12.500 Çerkes kabilesi olan Kabardeyler, kalıntıları bu bölgede bulundu).
km2 'dir. Başkenti Nalçik olan Büyük ve Küçük Kabardeyler Buna karşın 1557'de Kabardeyler,
cumhuriyetin, 7 kasabası ve 8 olmak üzere iki gruba ayrılırlar. 4. İvan'a (Korkunç İvan), Tatarlara
yerleşim birimi bulunuyor. Büyük Kabardeyler Nalçik ve karşı korunmak için elçi gönderdi-
Kabardeyler kendilerini Kabar- çevresinde, Küçük Kabardeyler ler. Bu istekleri yerine getirildi ve
dey, Ruslar ise Kabardintsi olarak ise Mozdok (Mezdegü) çevresinde İvan'ın bir Kabardey prensesiyle
adlandırırlar. Kuzey Kafkasya’nın otururlar. Kabardeylerin bir kolu evlenmesinden sonra ilişkiler daha
merkez bölgesinde yaşarlar. olarak kabul edilen Besleneyler da kuvvetlendi. 1561’de Ruslar
Çoğunluk Kabardino-Balkarya ise batı komşularıdır. Terek nehri üzerine bir kale inşa
Cumhuriyetinde yaşar. Doğuya göçlerinde Adige’nin bir ettiler, 1567'de bir başka kale ku-
Kabardeyler, kendilerini Adige kolu Moğol işgali sırasında dağla- ruldu. 17.yüzyılda Ruslar bölgeye
olarak isimlendiren Kafkas kavim- ra sürülen Alanlarla karşılaştı. Bu iyice yerleşmiş ve Kafkasların
lerinin bir grubundan geliyorlar. Adigeler kısmen asimilasyona uğ- daha derinlerine uzanmak için
Sonunda üç ayrı ulusal grup radı. İşte Kabardeyler bu karışımın hazırdılar. Osmanlılar ve İranlılar
şekline gelen Kabardeyler, Çer- bir ürünüdür. da Kafkasları ele geçirmeye çalışı-
kesler ve Adigeler aslında hepsi Kabardeyler çevrelerindeki yorlardı ve 18.yüzyıl, arka arkaya
aynı kökten gelmelerine, aynı kavimlerin bir kısmını yönetimleri savaşlara sahne oldu. Belgrad
adı taşımalarına (Adige) karşın, altına aldıkları için 15.yüzyılda antlaşması (1739), Kabardey’i
n 56 www.euroimaj.de 2018 güçlendiler. 16.yüzyılda Kabar- tarafsız bir devlet ve Osmanlılar