Page 57 - Euroimaj-Sayi61

Das Magazin der Region...
isimden biri olmuştur. yapmaktadır. "Ancak başkası-
1993 yılında, Yale Üniversi- Oktay Sinanoğlu, beyin tedavisi nın bilmediği bil- www.euro maj.de
tesi'nden emekliliğini isteyerek gördüğü ABD Miami’deki bir özel gi güçtür. Bildiğin ARAŞTIRMA
Türkiye'ye geri döndü. Yıldız hastanede Türkiye takvimine göre her bilgi kuvvet
Teknik Üniversitesi’nde, kimya 20 Nisan 2015 Pazartesi sabahı, değildir, kimsenin
bölümünde bir süre çalışmalarını 80 yaşında hayatını kaybetti. bilmediğini biliyorsan o zaman
sürdürdükten sonra, 2002 yılında Cenazesi, 25 Nisan tarihinde kuvvetlisin, yoksa herkesin bildiği
kendi isteği ile emekliye ayrıldı. İstanbul’a getirildi. 26 Nisan bilgi kuvvet değildir."[1]
Türkiye'de bulunduğu yıllarda 2015 Pazar günü Caddebostan "Türk Einstein" lakabı yakış-
Türkçe ve Türk Ulusal Kimliği üze- Kültür Merkezinde düzenlenen tırılan Oktay Sinanoğlu’na, bu
rine çalışmalar yaptı. Bu dönemde anma töreninin ardından Şakirin yakıştırmanın haksızlık olduğu
"Türkçe Giderse Türkiye Gider", Camisi’nde kılınan cenaze nama- kanaatindeyim. Zira, ayrıntılarına
"Bye Bye Türkçe" zının ardından girmek çok fazla yer kaplayacağı
(2005) gibi Karacaahmet için (belki başka bir sayıda bu
Türkçe üzerine Mezarlığı’ndaki konuyu da inceleriz) özetle aktar-
düşüncelerini aile kabristanın- mak istiyorum ki; atom bombası
sergilediği da, annesinin ve araştırmalarının desteklenmesini
önemli çalışma- kız kardeşinin talep için dönemin ABD başkanı
lara imza attı. yanında toprağa Franklin D. Roosevelt’e hitaben
Türkiye'de verildi. kaleme alınan mektup Einstein’ın
bulunduğu Oktay imzasını taşımaktadır. Yüzbinlerce
dönemde çalış- Sinanoğlu'nun insanın katledilmesini "Tarihte
malarını daha en önemli 5 bilim, sanayi, işçi ve askeriye iş
çok Türk ulusal kuramı: Many birliğinin en büyük başarısı" ola-
kimliği ve Türk Electron Theory rak duyuran Beyaz Saray ve bilim
diliyle ilgili of Atoms and insanları, bu katliamı büyük bir
milliyetçi görüş- Molecules sevinçle kutladılar. Atom bomba-
lerini yaymaya (1961) Atom sının yarattığı korkunç boyutları
adadı. Eğitim ve mole- ortaya çıktıkça laboratuvardaki
dilinin resmi küllerin çok sevinç yerini suçluluk duygusuna
dil olması gerektiğini ve yabancı elektronlu kuramı; Solvophobic bırakmaya başlamıştır.[2] Atom
dilin takviyeli olarak öğretilme- Theory (1964) Çözgeniter kuramı; bombası projesi (Manhattan
sinin gerektiğini savunmuştur. Network Theory (1974) Kimyasal Projesi), bu sürece katkı veren
Matematiksel yapısından dolayı tepkime mekanizmaları kuramı; bilim insanlarının kontrolleri
Türkçe'nin en iyi bilim dili oldu- Microthermodynamics (1981) dışında sonuçlanmış olsa bile,
ğunu söylemiştir. Yazdığı pek çok Mikrotermodinamik; Valency In- bilim insanlarının sorumlulukla-
eserde, katıldığı sayısız konferans- teraction Formula Theory (1983) rını yeniden gözden geçirmeleri
ta, TV programında ve söyleşide Değerlik kabuğu etkileşim kuramı. gerektiğinin önemli ve tarihsel
Türkçenin değerini anlatmak için Kitaplarından bazıları: "2050'ye 5 bir örneğidir. Şüphesiz büyük bir
çırpınan bir bilim insanımızdı. Kala Dünyanın 105 Yıllık Tarihi"; bilim insanı olan Einstein’ın bu
Yabancı dilde eğitimin öğrenciye "İlerisi için"; "Türkçe Giderse Türki- katliam projesinin başlamasının
ezberlemekten başka seçenek ye Gider"; "Bye Bye Türkçe / Bir anahtarı olan araştırma talep
bırakmadığını; Türkçe’nin mate- Nev-York Rüyası"; "Büyük Uyanış"; mektubunda imzası olması, Eins-
matiksel yapısının çağdaş dijital "Hedef Türkiye"; "Ne Yapmalı / tein adının Oktay Sinanoğlu ile
teknolojiyle fevkalade uyumlu Yeniden Diriliş ve Kurtuluş İçin"; ilişkilendirilmesini, en hafifinden,
olduğunu ve 21. Yüzyılda anadili "Yeni Bilim Ufukları I"; "Yeni Bilim kendisine haksızlık yapıldığını
Türkçe olan öğrenciye sağlayaca- Ufukları 2, Yeni bir matematik düşünüyorum. Kendisinin Eins-
ğı önceliği; fen bilimlerini yabancı kuramı ve onunla bazı fizik kimya tein'dan fazlası vardır, eksiği hiç
dilde öğretmeye çalışmanın Türk ilkelerinin bulunması"; "Yeni yoktur. O, Oktay Sinanoğlu'dur.
çocuklarını geri bıraktıran en Bilim Ufukları 3, Hayatın Örgüsü Boşluğu doldurulamayacak dü-
önemli faktörlerin başında geldi- Elli Yıllık Biyolojinin Temellerini şünce mimarı ve bilim insanımız
ğini anlatmaya çalıştı. Sarsan Sorular"; "Açıklamalı Fizik"; Prof. Dr. Oktay Sinanoğlu’nu saygı
Kapadokya Üniversitesi, 2017 "Kimya"; "Matematik Ana Terimleri ve rahmetle anıyoruz.
yılında kullanıma aldığı Musta- Sözlüğü"; "Modern Ouantum Che- Uğur Koçer
fapaşa’daki yeni binasına, Prof. mistry: İstanbul Lectures"; "Sigma [1] Bye Bye Türkçe adlı kita-
Dr. Oktay Sinanoğlu’nun adını Molecular Orbital Theory"; "Three bından; [2] (Faydalanılan kaynak:
vermiştir. Oktay Sinanoğlu binası Approaches to Electron Correlati- Prof. Dr. Erhan Nalçacı, Savaşın
Beşeri Bilimler ile İktisadi ve İdari on in Atoms and Molecules"; "New Hizmetinde Bilim: Manhattan Pro-
Bilimler Fakültelerine ev sahipliği Directions in Atomic Physics". jesi, 2019)
www.euroimaj.de - 2023 n57